گاهی اوقات برنامه ریزی برای پیدا کردن زمان تخمک گذاری و داشتن رابطه در آن روز یا روز قبل به یک فرایند استرس زا بری بیشتر زوجین تبدیل می شود. همین استرس تاثیر منفی زیادی روی باروری می گذارد.
یک باور غلط وجود دارد که برای باردارشدن باید هر شب رابطه جنسی داشت. ابتدا باید این باور غلط و بزرگ را دور بریزیم. برای باردار شدن، نیازی نیست هر شب و با خستگی مفرط رابطه داشته باشید.
بیشتر زوجین فکر می کنند با افزایش تعداد دفعات رابطه جنسی برای بارداری، شانسشان را به صورت تصاعدی بالا می برند، در حالی که در مسیر اشتباهی هستند. مسیری که تنها نتیجهاش، فرسودگی زناشویی است.
در این مقاله، مطالبی را برای شما ارائه می دهیم که هم شانس بارداری را به حداکثر برسانید و هم صمیمیت رابطهتان را حفظ کنید.
بیشتر بدانید: تعیین جنسیت با IUI چگونه انجام میشود؟
پنجره باروری
همه چیز به “زمان” بستگی دارد. بدن زن در هر ماه، تنها یک فرصت کوتاه در اختیار اسپرمها قرار میدهد. این بازه زمانی که به آن پنجره باروری (Fertile Window) میگوییم، حدود ۶ روز است: پنج روز قبل از تخمکگذاری و روزِ خودِ تخمکگذاری.
چرا ۵ روز قبل از تخمک گذاری؟ چون اسپرمها موجودات جانسختی هستند. آنها میتوانند تا ۵ روز در محیط رحم و لولههای فالوپ زنده بمانند و منتظر آزاد شدن تخمک باشند. اما تخمک؛ عمرش کوتاه است؛ نهایتاً ۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از آزاد شدن زنده میماند. بنابراین، هدف این است که وقتی تخمک آزاد میشود، اسپرمها از قبل در آنجا حاضر باشد.
رابطه جنسی یک روز در میان یا هر روز؟
یکی از پرتکرارترین سوالاتی که در کلینیکها پرسیده می شود؛ همین سوال است.
- رویکرد یک روز در میان: این روش، استاندارد طلایی و توصیه اکثر متخصصان باروری است. داشتن رابطه جنسی یک روز در میان در طول پنجره باروری، تضمین میکند که همیشه اسپرم تازه و زنده در لولههای فالوپ وجود دارد.
- رویکرد هر روز: اگر میل جنسیتان بالاست و استرسی ندارید، رابطه هر روزه شانس بارداری را کمی (فقط کمی) افزایش میدهد. اما، این روش خطر “فرسودگی” و تبدیل شدن رابطه به وظیفه را دارد.
اگر فاصله بین رابطه جنسی زیاد شود (مثلاً هفتهای یک بار)، شانس از دست دادن پنجره باروری به شدت بالا میرود. اما زیاده روی در رابطه جنسی هم معجزه نمیکند.
کیفیت اسپرم مهمتر است یا تعداد بالای رابطه جنسی؟
بیشتر مردم فکر می کنند اگر اسپرم را تخلیه نکنند و به مدت طولانی رابطه نداشته باشند اسپرم آن ها قوی تر می شود. در حالی که این موضوع یک باور، کاملاً غلط و حتی خطرناک برای باروری است.
تحقیقات نشان میدهند که تخلیه نشدن طولانیمدت (بیش از ۵ روز)، شاید تعداد اسپرم را بالا ببرد، اما کیفیت آن را نابود میکند. اسپرمهایی که مدت زیادی در بیضه میمانند، دچار آسیب DNA میشوند و تحرک خود را از دست میدهند.
از طرف دیگر، رابطه جنسی “چند بار در روز” هم توصیه نمیشود. اگرچه بدن مرد مدام اسپرم تولید میکند، اما تخلیه مکرر در فواصل خیلی کوتاه، میتواند تعداد اسپرم در هر انزال را کاهش دهد. پس بهترین حالت برای حفظ سلامت اسپرم و حداکثر قدرت باروری، همان انزال هر ۲۴ تا ۴۸ ساعت یکبار است. استفاده از کیت های خانگی مانند گجت اسپو که کیفیت اسپرم را نیز بررسی می کنند در روند بچه دار شدن می تواند آگاهی شما را بالا ببرد. چرا که فقط حجم اسپرم مهم نیست بلکه تعداد، تحرک و شکل اسپرم هم تحت تاثیر زمان تخلیه قرار می گیرند.
بیشتر بدانید: تأثیر افسردگی بر رابطه زناشویی | چگونه عشق را از افسردگی نجات دهیم؟
استرس و رابطه جنسی
بیشتر زوجینی که تصمیم به بچه دار شدن می گیرند همیشه کیت تخمک گذاری (LH) با خود همراه دارند. به محض مثبت شدن کیت، همسرشان را تحت فشار میگذارند که “همین الان باید انجامش دهیم”. این رویکرد مکانیکی، بدترین دشمن بارداری است.
وقتی رابطه جنسی به یک “وظیفه اجباری” تبدیل میشود، بدن واکنش نشان میدهد:
- در مردان: استرس باعث اختلال نعوظ و حتی کاهش کیفیت انزال میشود.
- در زنان: کورتیزول (هرمون استرس) میتواند تخمکگذاری را به تأخیر بیندازد یا مختل کند. همچنین خشکی واژن ناشی از عدم برانگیختگی واقعی، حرکت اسپرم را دشوار میکند.
توصیه ای که می شود این است که سعی کنید در بازه تخمکگذاری، فضایی عاشقانه و بدون تنش ایجاد کنید. اگر یک شب خسته بودید و رابطه نداشتید، دنیا به آخر نمیرسد. اسپرمهای شبِ قبل، هنوز وجود دارند و جایی نرفته اند.
چه زمانی باید نگران باروری شویم؟
اگر زیر ۳۵ سال دارید و با رعایت نظمِ “هفتهای ۲ تا ۳ بار رابطه”، پس از یک سال باردار نشدید، وقت آن است که به متخصص مراجعه کنید. اما اگر بالای ۳۵ سال هستید، این فرصت به ۶ ماه کاهش مییابد. قبل از مراجعه می توانید از تست های خانگی اسپرم مانند اسپو که تعداد، تحرک و شکل اسپرم را تشخیص می دهند نیز استفاده کنید. کیت های خانگی این امکان را برای شما فراهم کرده اند که تشخیص زودهنگام از وضعیت باروری خود داشته باشید.
گاهی اوقات مشکل در تعداد دفعات نیست؛ بلکه مسائل زمینهای مثل انسداد لولهها، تخمدان پلیکیستیک یا مشکلات اسپرم وجود دارد که با رابطه جنسی بیشتر حل نمیشود. در این شرایط، ادامه دادن روش طبیعی فقط زمان طلایی شما را هدر میدهد.
روانکننده (لوبریکانت) و اسپرم
بسیاری از زوجها برای راحتی بیشتر از لوبریکانت استفاده میکنند، اما باید مراقب باشند. اکثر روانکنندههای تجاری (و حتی آب دهان)، میتوانند تحرک اسپرم را کند کرده یا به دیواره سلولی آن آسیب بزنند. pH این مواد معمولاً با محیط رحم سازگار نیست. اگر نیاز به روانکننده دارید، حتماً از محصولاتی استفاده کنید که برچسب “Sperm-Friendly” (دوستدار اسپرم) یا “Fertility-Safe” دارند. از جمله این محصولات در ایران می توان بیبی دنس را نام برد. روغنهای طبیعی مثل روغن کانولا یا روغن بچه (در مقادیر کم) هم گزینههای امنتری نسبت به ژلهای پایه آب معمولی هستند.
بیشتر بدانید: عوارض قرصهای تاخیری: همه چیز درباره مزایا و معایب در سال ۱۴۰۴
سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا پوزیشن خاصی در رابطه جنسی شانس بارداری را بالا میبرد؟
خیر. بر خلاف باورهای عامیانه که میگویند پوزیشنهای خاصی باعث میشوند اسپرم راحتتر به دهانه رحم برسد، هیچ مدرک علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد جاذبه زمین تأثیر تعیینکنندهای دارد. البته پوزیشن هایی مانند داگی استانیل و میژنری به دلیل این که اسپرم در عمق تخلیه می شود ممکن است تاثیر مثبتی داشته باشند.
۲. آیا ارگاسم زن برای بارداری ضروری است؟
ارگاسم زن برای بارداری ضروری نیست، اما میتواند کمککننده باشد. انقباضات رحم هنگام ارگاسم میتواند مثل یک مکنده عمل کرده و به انتقال سریعتر اسپرم کمک کند. اما بدون ارگاسم هم بارداری کاملاً ممکن است و نباید خودتان را تحت فشار بگذارید.
۳. قاعدگی نامنظم دارم، کی باید رابطه داشته باشم؟
در پریودهای نامنظم، تشخیص دقیق روز تخمکگذاری سخت است. در این حالت، تکیه بر تقویم اشتباه است. بهترین استراتژی این است که در تمام طول ماه (نه فقط وسط سیکل)، رابطه جنسی منظم (هر ۲-۳ روز یک بار) داشته باشید تا هیچ شانسی را از دست ندهید.
۴. آیا در دوران قاعدگی هم احتمال بارداری وجود دارد؟
احتمالش کم است، اما صفر نیست. اگر سیکلهای کوتاهی دارید (مثلاً ۲۱ روزه)، ممکن است تخمکگذاری بلافاصله بعد از پاک شدن رخ دهد. از آنجا که اسپرم ۵ روز زنده میماند، رابطه در روزهای آخر قاعدگی میتواند منجر به بارداری شود.
نتیجه گیری تعداد دفعات رابطه جنسی برای بارداری
تلاش برای بارداری نباید هویت رابطه زناشویی را ببلعد. درست است که داشتن رابطه در “پنجره باروری” حیاتی است، اما تبدیل کردن بدن به ماشین تولید مثل، نتیجه معکوس میدهد.
اگر سیکلهای منظمی دارید، تمرکزتان را روی روزهای ۱۰ تا ۱۶ سیکل بگذارید و در این بازه یک روز در میان نزدیکی داشته باشید. در بقیه روزهای ماه، هر زمان که میل داشتید رابطه برقرار کنید. این الگو هم پوشش کافی برای حضور اسپرم ایجاد میکند و هم به بدن و روان شما فرصت تنفس میدهد. فراموش نکنید، فرزندی که قرار است بیاید، حاصل عشق است، نه حاصل محاسبات ریاضی.
